Ontginning

Groeve natuursteen - Febenat

Groeve

Dit zicht op een groeve laat goed zien hoe deze wordt opgebouwd. Het valt direct op dat de steen zich aan de oppervlakte bevindt. Dit noemt men dagbouw, een vorm van mijnbouw waarvoor men niet ondergronds hoeft te gaan. Wanneer de steen zich juist onder het oppervlak bevindt, laat het enorme putten achter in het landschap die in hun oorspronkelijke staat worden hersteld nadat de werken zijn voltooid. De steen kan ook voorkomen in een berg die boven het oppervlak uitsteekt.

Groeve opbouw natuursteen - Febenat

Groeve opbouw

Een groeve is opgebouwd uit verschillende lagen, ook wel banken genoemd. De natuurlijke scheiding tussen de verschillende banken bepaalt grotendeels wat men met de natuursteen kan doen.

Banken natuursteen - Febenat

Banken

Sommige natuurstenen hebben een gelaagdheid. De gelaagdheid bepaalt tevens wat er uit de groeve komt. Men kan zagen met of tegen de gelaagdheid in, ook wel de “pas” genoemd. Dit kan leiden tot een totaal verschillend uitzicht. In de ene richting kan er een gelijnde structuur tevoorschijn komen, in de andere richting een gewolkte. Elk met zijn toepassing.

Splitsen van banken natuursteen - Febenat

Splitsen van banken

Om de primaire "slab" verticaal en horizontaal uit de groevewand los te krijgen, worden er verschillende technieken toegepast:

1) BOREN: er worden doorheen de bank lange gaten geboord op een verschillende afstand van elkaar, zowel vertikaal als horizontaal. Die gaten dienen dan om de slab te scheiden van de bank (door middel van een beperkte hoeveelheid explosieven of expansieve cement).
2) ZAGEN: door middel van draadzagen of kettingzagen wordt een primaire slab rechtsreeks uit de groevewand ontgonnen en door middel van expansieve kussens of mechanische hulpmiddelen losgemaakt van de groevewand (zie verder).

Scheiding zonder zaag natuursteen - Febenat

Scheiding zonder zaag

De lange gaten kunnen dienen om blokken te verkrijgen door het gebruik van dynamiet, waterdruk of ijs. De hoeveelheid explosieven wordt zo beperkt mogelijk gehouden om schade aan de "gezonde" steen te vermijden.

Groeve natuursteen - Febenat

Scheiding met lintzaag

Er bestaan twee verschillende zagen om blokken uit de banken te halen. De lintzaag en de kettingzaag.
Bij de lintzaag worden slechts enkel openingen gemaakt om het lint erdoor te krijgen. Het lint bestaat uit segmenten, belegd met diamant.
Een aandrijfwiel op rails zorgt voor de zaagbeweging en de nodige spanning om een blok uit de bank te halen. Op deze manier verkrijgt men rechte zaagsnedes recht-streeks in de groevewand, zowel verticaal als horizontaal.

Scheiden met kettingzaag natuursteen - Febenat

Scheiden met kettingzaag

Deze techniek wordt gebruikt waar de lengte van de zaag ideaal is om tot op de volgende bank of breuklijn te geraken. Er zijn nergens boorgaten nodig en de zaag kan zowel verticaal als horizontaal zagen. Deze zaag kan zich op rails voortbewegen of vastgemaakt worden aan een tractor. Deze ontginningstechniek wordt vooral bij de "zachtere" kalkstenen en marmers gebruikt.

Primaire slab natuursteen - Febenat

Primaire slab

Eens de primaire slab gescheiden van de bank worden dezelfde technieken gebruikt om deze dan in handelbare blokken te verkleinen: verzagen of boren en splitten. Zo ontstaan er verschillende blokken die elk een eigen functie krijgen.
De grootte van de blok is afhankelijk van de structurele karakteristieken van de primaire slab (aders, breuken,...) en de toepassing van de steen in een later stadium. Grote blokken voor platen, smalle blokken voor tegels, kleine blokken voor rechtstreeks maatwerk.

Transport in de groeve natuursteen - Febenat

Transport in de groeve

Grote wielladers zorgen voor het transport vanuit de groeve naar het verwerkpunt. Dit kan in de groeve zijn waar de blokken verzaagd worden in platen voor maatwerk, of tot tegels voor vloerwerken. Blokken kunnen hun weg ook vinden rechtstreeks naar de natuursteenzagerij die zelf de mogelijkheid hebben om blokken te verzagen en te verwerken.
Wanneer de groeve diep wordt kunnen blokken ook via kabels naar boven worden vervoerd. Bij regenweer kunnen de normale transportwegen voor vertragingen zorgen waarbij de methode van kabels een goed alternatief is.

Blokken voor platen natuursteen - Febenat

Blokken voor platen

Blokken van een bepaalde hoogte worden uitgekozen om te worden verzaagd tot platen. Dit kan gebeuren door middel van raamzagen, blokzagen ("disc") of draadzagen. De lamellen van de raamzaag worden op een bepaalde afstand van elkaar geplaatst om zo een blok volledig op te zagen. Op deze manier worden platen verkregen die meestal 2 en 3 cm bedragen.
Platen kunnen op deze manier tot 3,6 meter lang en 2,0 meter hoog worden naargelang het materiaal. Bij de blokzaag is de hoogte van de blokken die eronder kunnen verzaagd worden beperkt (afhankelijk van de diameter van de schijfzaag), zodat deze meestal voor de lagere en dikkere platen gebruikt wordt.

Blokken voor tegels natuursteen - Febenat

Blokken voor tegels

Platen komen er in alle maten. Grote platen zijn gemakkelijk omdat het maatwerk er passend kan worden uitgezaagd. Kleine platen zijn gegeerd door kleinere zagerijen maar kunnen ook gebruikt worden om tegels van te zagen. Zo spaart men de grote platen voor het maatwerk.
Sommige natuurstenen lenen zich er beter toe om te verwerken tot tegels. De fabrikant is dan ook uitgerust met een quasi vol-automatische tegelmachine en kan zo de blokken uitkiezen die dan het minste verlies aan materiaal opleveren.

Blokken voor maatwerk natuursteen - Febenat

Blokken voor maatwerk

Blokken in allerlei formaten worden gebruikt om bvb ornamenten en massieve stukken te maken. Kleinere blokken in allerlei formaten zijn hiervoor zeer geschikt. Zelfs vandaag nog worden massieve zuilen gemaakt. Blokken worden dan naar formaat in de groeve ontgonnen om zo een minimum aan materiaalverlies te bekomen.
De kaaimuur is nog een hedendaags voorbeeld. We kennen dit allemaal uit de volksmond als De Blauwe Steen. De vorstbestendigheid, de weerstand tegen druk (tot 3x de drukweerstand van beton), de beschikbaarheid en betrouwbaarheid zijn enkele kenmerken waarom gebruik wordt gemaakt van natuursteen.

Van blok tot plaat natuursteen - Febenat

Van blok tot plaat

Blokzagen, raamzagen of een mono-of multifil zijn geschikt om een blok te zagen om platen te verkrijgen voor maatwerk. Zo kan een blok volledig verzaagd worden in functie van1 werk. Omdat natuursteen een levend product is komen op deze manier platen, tegels en andere vormen uit dezelfde blok.

Oppervlatkeafwerking van een ruwe plaat natuursteen - Febenat

Oppervlakteafwerking van een ruwe plaat

Eens de zaag de blok in de gewenste diktes heeft gezaagd worden de stukken verder behandeld naargelang de bestelling. Afwerkingen zijn er in verschillende soorten. Er bestaan ruwe, matte en gepolijste afwerkingen. De afwerkingen die vooral gekend zijn bij de Blauwe Steen worden tegenwoordig op alle materialen gebruikt zodat er een oneindig gamma ontstaat om uit te kiezen.

Afwerking en eindproduct natuursteen - Febenat

Afwerking en eindproduct

De platen worden door machines en mensen verder op maat gezaagd en al dan niet manueel afgewerkt om tot het eindproduct te komen.

Van plaat tot eindproduct natuursteen - Febenat

Van plaat tot eindproduct

Een brugzaag verzaagt de platen in de te verwerken stukken. Voor een werk waarbij vloertegels en maatwerk uit dezelfde natuursteen bestaat komt het voor dat tegels uit dezelfde platen worden gezaagd.

Afwerking natuursteen - Febenat

Afwerking

Bij afwerking van natuursteen is er steeds een synergie tussen machines en mensen. Een machine verlicht het zware werk van de natuursteenbewerker. Manueel werk is nog altijd nodig om het eindresultaat een persoonlijke toets te bezorgen en er het tijdloze karakter van de natuursteen in te benadrukken.

Afwerking en eindproduct natuursteen - Febenat

Afwerking en eindproduct

Machines kunnen tegenwoordig veel, maar de stielmannen onderscheiden zich van de machines bij de plaatsing. Bij dergelijke projecten begint het slagen van het project bij het opmeten. Verschillende vakmensen komen dan in aanraking met de natuursteen tot en met de plaatser die het geheel tot een goed einde moet brengen.

Zwembadboorden natuursteen - Febenat

Zwembadboorden

Vanwege de verschillende afwerkingsmogelijkheden en de vorstvrijheid van vele natuurstenen is dit het ideale materiaal om te gebruiken als zwembadboord.

Terras natuursteen - Febenat

Terras

Het nut en de elegantie van natuursteen wordt meer en meer gebruikt om terrassen, opritten en tuinpaden aan te leggen. De grote variatie laat toe om meer dan enkel een pad aan te leggen. De ijzeroxiden in betonproducten verkleuren al na enkele jaren, natuursteen is er voor altijd.

Buitentrap natuursteen - Febenat

Buitentrap

Daar waar veel mensen toekomen wordt van oudsher natuursteen gebruikt wegens de grote slijtweerstand. Naast het esthetische en het gebruiksgemak biedt natuursteen een perfecte oplossing om fraaie eyecatchers te bouwen.

Trappen natuursteen - Febenat

Trappen

De inkomhal in een woning wordt frequent gebruikt en moet daarom duurzaam zijn. Een inkomhal in natuursteen gecombineerd met een trap in natuursteen geeft dan ook een warme indruk en een meerwaarde aan de woning.

Keuken natuursteen - Febenat

Keuken

Natuursteen wordt als volledige variëteit aangeboden om uw keuken te verfraaien. Het werkblad, de vloer, de wandbekleding tot zelfs de spoelbak maakt van uw keuken een uniek en eigentijds werk.

Badkamer natuursteen - Febenat

Badkamer

De badkamer is zowat de plaats die het minst wordt gebruikt in de woning en waar het gamma aan natuursteen overweldigend is. Maatwerk, marmermozaïek, wandtegels, vloertegels, alles kan in een badkamer. Hoewel een massief bad nog iets te duur is voor gewoon gebruik slaagt men er aardig in, door de natuursteen functioneel te selecteren, een luxueuse badkamer te maken.